Trong vài tháng gần đây, cộng đồng sáng tạo và công nghệ toàn cầu đang bị cuốn vào một làn sóng mới: làm phim bằng AI. Chỉ với vài dòng mô tả văn bản, bạn có thể tạo ra một đoạn video chuyển động sống động như thật trong vài phút. Công nghệ tưởng chừng chỉ tồn tại trong phim viễn tưởng này đang dần trở thành hiện thực – nhờ vào những công cụ tiên tiến như Sora (OpenAI), Runway, Pika, Gen-2, Luma Labs, v.v.
Nhưng đi kèm với sự phấn khích là một loạt câu hỏi gây tranh cãi:
👉 Đây có phải là bước tiến sáng tạo đột phá?
👉 Hay chỉ là một hình thức tái chế các mô-típ cũ dưới lớp vỏ hiện đại?
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu sâu hơn về cơn sốt làm phim bằng AI, cơ hội – rủi ro đi kèm, và đâu là giới hạn của “sáng tạo” trong kỷ nguyên máy móc.
Làm phim chỉ với 3 bước – Giấc mơ đã thành sự thật?
Chưa bao giờ việc làm phim trở nên dễ dàng đến thế:
- Bước 1: Nhập mô tả nội dung (prompt) bằng văn bản
- Bước 2: Lựa chọn phong cách hình ảnh, khung hình, thời lượng
- Bước 3: Nhấn nút "Tạo video"
Vài phút sau, một đoạn video hoàn chỉnh được tạo ra, có thể là một cảnh rượt đuổi hoành tráng, một cuộc hội thoại đầy cảm xúc hay thậm chí là một thế giới fantasy chưa từng tồn tại.
Công cụ nổi bật nhất hiện nay là Sora, sản phẩm từ OpenAI – cha đẻ của ChatGPT. Sora có khả năng tái hiện các cảnh quay phức tạp, mô phỏng vật lý chân thực và xử lý chuyển động tương đối mượt. Điều đáng nói là không cần kỹ năng dựng phim, không cần camera, không cần diễn viên – chỉ cần ý tưởng.
Tự do sáng tạo cho mọi người – hay sự nhàm chán hàng loạt?
Mặt tích cực của AI video là nó mở ra cơ hội sáng tạo cho hàng triệu người từng bị rào cản kỹ thuật ngăn cách với lĩnh vực sản xuất phim ảnh. Giờ đây, bất kỳ ai có ý tưởng đều có thể hiện thực hóa mà không cần ê-kíp hậu kỳ, ngân sách khủng hay kiến thức chuyên sâu về dựng phim.
Tuy nhiên, tự do không luôn đồng nghĩa với sáng tạo. Nhiều nhà làm phim chuyên nghiệp và giới phê bình đang chỉ ra rằng phần lớn các video AI hiện nay:
- Giống nhau về phong cách hình ảnh
- Thiếu chiều sâu cảm xúc
- Tái sử dụng mô-típ kịch bản quen thuộc
- Mang hơi hướng "sao chép" hơn là sáng tạo độc lập
Họ đặt câu hỏi: “Liệu có phải AI đang biến nghệ thuật làm phim thành một dạng sản xuất nội dung công nghiệp hóa, nơi cảm xúc bị lược giản, thay thế bởi hiệu ứng thị giác bắt mắt?”
Sáng tạo bằng AI có thực sự là sáng tạo?
Một trong những tranh cãi lớn nhất là: Video AI có được gọi là tác phẩm sáng tạo không?
Nếu bạn chỉ nhập dòng lệnh "Một con mèo bay trên tàu vũ trụ ở phong cách cyberpunk" và hệ thống tạo ra một đoạn phim ấn tượng, thì vai trò sáng tạo là của bạn – hay của AI?
Ở đây xuất hiện khái niệm "sáng tạo thứ cấp": con người đưa ra ý tưởng tổng quát, còn AI thực hiện hàng loạt quyết định chi tiết để hiện thực hóa video. Mỗi cảnh, màu sắc, bố cục khung hình, chuyển động... đều do thuật toán học sâu lựa chọn – dựa trên hàng triệu video gốc được “đào tạo”.
Điều này đặt ra vấn đề:
- Ai là tác giả thực sự?
- Có quyền sở hữu trí tuệ với sản phẩm AI không?
- Và nếu hàng ngàn người cùng dùng prompt tương tự, liệu sản phẩm có độc đáo?
Tác động đến ngành công nghiệp sáng tạo
Không thể phủ nhận AI đang đảo lộn toàn bộ chuỗi sản xuất phim truyền thống:
- Các freelancer dựng phim, VFX đang đối mặt nguy cơ mất việc vì AI có thể tạo hiệu ứng nhanh hơn, rẻ hơn.
- Các studio nhỏ không còn cần thuê đạo diễn, quay phim – họ chỉ cần đội ngũ ý tưởng và kỹ thuật viên AI.
- Các content creator cá nhân (YouTuber, TikToker) có thể sản xuất nội dung nhanh gấp 5 lần với chi phí gần như bằng 0.
Điều này là tích cực hay tiêu cực – tùy góc nhìn. Với nhiều người, đây là cách dân chủ hóa ngành điện ảnh. Nhưng với những người làm nghề, đây là lời cảnh báo về một tương lai mà máy móc thay thế nghệ sĩ.
Liệu AI có thay thế con người trong nghệ thuật?
Câu trả lời ngắn: chưa – và có thể không bao giờ hoàn toàn.
AI giỏi mô phỏng, giỏi tổng hợp – nhưng cảm xúc, chiều sâu văn hóa, trải nghiệm sống – là thứ vẫn thuộc về con người.
Một cảnh quay bằng AI có thể đẹp lung linh, nhưng liệu có truyền tải nỗi cô đơn, sự ám ảnh hay những cảm xúc mơ hồ, khó gọi tên – như cách các đạo diễn lão làng từng làm?
Chính vì vậy, nhiều chuyên gia cho rằng AI nên được xem là công cụ hỗ trợ, không phải là kẻ thay thế. Giống như máy ảnh không giết chết hội họa, AI cũng không nhất thiết phải thay nghệ sĩ – nếu được sử dụng đúng cách.
Lời kết: Sử dụng AI để mở rộng, không thay thế sáng tạo
Cơn sốt làm phim bằng AI là một chương mới thú vị trong cuộc cách mạng công nghệ sáng tạo. Nó mở ra cơ hội, nhưng cũng đặt ra thách thức về bản quyền, nghệ thuật và vai trò con người trong thời đại máy móc.
Thay vì chỉ nhìn nhận AI là “tội đồ”, chúng ta nên học cách kết hợp giữa cảm xúc người và sức mạnh công nghệ. Khi AI lo phần kỹ thuật, con người sẽ có nhiều thời gian hơn để nghĩ ra những câu chuyện ý nghĩa – và đó mới là tương lai của nghệ thuật.
0 Nhận xét